De CRT-Televisie Survival Guide: scoren bij de kringloop zonder miskoop

Wie zijn klassieke consoles aansluit op een moderne 4K-televisie, komt vaak van een koude kermis thuis. Blokkerige pixels die worden uitgesmeerd, haperende input-lag en lightguns (zoals de Zapper op het Nintendo Entertainment System of de G-Con van Namco) die simpelweg weigeren te werken. Voor de ultieme, authentieke retro-ervaring is er maar één echte oplossing: een ouderwetse beeldbuis, oftewel een CRT-televisie.

Dankzij de toevoeging van grote kringloopketens zoals RataPlan en Het Goed aan de Retro Mapper kaart, staan we ineens weer oog in oog met deze zware bakbeesten. Maar hoe vis je de juiste eruit en voorkom je een miskoop die je rug kost? Met deze survival guide scoor je de perfecte CRT.

1. De heilige drie-eenheid van aansluitingen

Loop bij de elektronica-afdeling van de kringloop direct naar de achterkant van de televisie. Wat je daar wilt zien, is minimaal één Scart-aansluiting. Maar let op: niet elke Scart-poort is gelijk.

Voor het scherpste beeld (RGB) heb je een poort nodig die RGB-Scart ondersteunt. Vaak staat dit met een klein icoontje of tekstje aangegeven bij de poort (meestal Scart-poort 1). Zie je daarnaast ook nog tulp-aansluitingen (rood, wit, geel) aan de voorkant of S-Video? Dan zit je sowieso goed voor de meeste consoles uit de jaren '80 en '90.

2. Welke merken zoek je?

Hoewel elk werkend scherm in de basis leuk is, sprongen een paar fabrikanten er vroeger kwalitatief echt bovenuit. Houd je ogen open voor deze toppers:

• Sony (Trinitron): de absolute koning onder de retro-gamers. Dankzij hun unieke beeldbuistechnologie (Aperture Grille) zijn de kleuren waanzinnig en zijn de scanlines heerlijk scherp.
• Philips (Matchline of Black Line): oer-Hollandse kwaliteit. De Matchline-serie was destijds het topsegment en heeft fantastische zwartwaarden en een ingebouwd geluid waar je u tegen zegt.
• JVC / Panasonic: zeer betrouwbare Japanse bakbeesten die destijds bekendstonden om hun strakke geometrie (geen vervorming in de hoeken van het scherm).

3. De ter-plekke-test

Een CRT-televisie is zwaar. Til hem dus nooit direct naar de kassa, maar vraag een medewerker om hem ter plekke in het stopcontact te steken. Let tijdens het opstarten op de volgende zaken:

• Het 'De-Gauss' geluid: hoor je een luide, doffe BOING of zoem bij het aanzetten? Goed zo, dat is de automatische demagnetisering die het scherm schoonmaakt.
• De fluittoon: een zachte, hoge pieptoon (15kHz) is normaal voor een CRT, maar als de tv klinkt als een opstijgende straaljager of knettert, laat hem dan direct staan. De transformator is dan op zijn retour.
• Geometrie en kleur: heeft de tv een ingebouwd menu? Zet dat even aan. Lopen de letters recht en zijn de kleuren overal op het scherm gelijk? Als de hoeken paars uitslaan of het beeld bolt als een vissenkom, is de buis versleten.

4. Formaat matters (denk aan je rug)

In de kringloop lijkt een 68cm (28 inch) beeldbuis misschien niet zo groot, maar eenmaal thuis weegt zo'n bakbeest al snel 40 tot 50 kilo. Als je een dedicated retro-hoekje op een zolderkamer bouwt, is een 37cm tot 51cm (14 tot 21 inch) model vaak de 'sweet spot'. Groot genoeg voor een intense sessie Duck Hunt of Super Mario, maar nog fatsoenlijk in je eentje te tillen en te plaatsen op een simpel IKEA-kastje.

Neem het risico

Het leuke aan de kringlooplaag op de Retro Mapper kaart is de prijs. Waar op Marktplaats inmiddels hoofdprijzen worden gevraagd voor een Sony Trinitron, pik je ze bij RataPlan of Het Goed vaak nog op voor een tientje of een kratje bier.

Dus check de kaart, rijd naar de dichtstbijzijnde kringlooplocatie en ga op jacht naar die perfecte scanlines. Je consoles zullen je dankbaar zijn!